ساحل همواره مجذوب‌کننده است چه شمالی باشد چه جنوبی. چه با قلیه‌ماهی چه با کته‌کبابی. چه با شالیزار چه با آیین «زار». اما سواحل جنوب ایران که تا قبل از حمله عراق رونق فراوانی داشتند طی سال‌های جنگ به تدریج رونق خود را از کف داده و جای خود را به سواحل شمالی دادند. آوار جنگ آن قدر سنگین بود که این خطه مهمان‌‌نواز را بسیار عقب بیندازد. حالا دوباره و کم‌کم بندرهای جنوبی ایران جان می‌گیرند، گیرم که هنوز مانده تا خرمشهر «خرمشهر» شود، اما هوای بهاری، آثار تاریخی و فرهنگ پرقدرت با آمیزه‌ای از گرما و صمیمیت مردم جنوب بار دیگر شما را به خود می‌خواند.
بوشهر شهری قدیمی است‌که پيش از بسياري از شهرهاي مهم ايران يخ‌سازي و برق داشته است. مردم بوشهر از اولين ايرانياني بودند كه با مجله و روزنامه آشنا شدند و روزنامه‌هاي زيادي در اوايل ظهور اين پديده در ايران در بوشهر منتشر مي‌شد. مثل روزنامه‌هاي مظفري،خليج ايران و نداي جنوب. همچنين به علت موقعيت خاص اين بندر در تجارت، نمايندگي‌هاي شركت‌هاي خارجي و كنسول‌گري‌هاي دولت‌هاي غربی از جمله بريتانيا، آلمان، روسيه و عثماني در اين شهر وجود داشتند كه ساختمان بعضي از آنها هنوز هم پابرجاست. بوشهر یک روستای کوچک ماهی‌گیری بود که نادرشاه افشار آن را تبدیل به بندری مهم کرد.
در دوره زندیه به دلیل هم‌جواری با شيراز که پایتخت زندیان بود اهمیت بوشهر دو چندان شد. بافت قدیم این شهر از شرق، شمال و مغرب به دریا محدود است و از جنوب به خیابان لیان فعلی. چنان‌که می‌گویند بافت قدیمی و زیبای بوشهر پس از جنگ جهانی اول رفته‌‌رفته رونق خود را از دست داده و امروزه به صورت چند محله وسط شهر جاخوش کرده است که جزء جاذبه‌های گردشگری آن هم محسوب می‌شود. محله‌های بهبهانی، شنبدی،کوتی و دهدشتی محله‌های سنتی بوشهر هستند که هنوز هم خانه‌های قدیمی بزرگ با شیشه‌های هلالی و رنگی دارند و گردشگران را به دیدار خود فرا می‌خوانند.

چگونه به بوشهر برویم؟
اگر ماشین شخصی ندارید برای رفتن به بوشهر می‌توانید از اتوبوس یا هواپیما استفاده کنید. بهای بلیط اتوبوس‌هایی که همه روزه از ترمینال جنوب به سوی بوشهر حرکت می‌کنند 11 هزار تومان است. ایران ایر هم هر روز به مقصد بوشهر پرواز دارد که قیمت بلیط آن 41 هزار و سیصد تومان است.

کجا اقامت کنیم؟
بهترین هتل‌های بوشهر 3 ستاره دارند. هتل دلوار در میدان دلیران تنگستان، صدرا در خیابان ولی‌عصر، سیراف در خیابان امام خمینی و سعدی در خیابان حافظ جزء مشهورترین هتل‌های این شهرند. خیابان «نادر» نزدیک بازار صفا هم پاتوق مسافرخانه‌های بوشهر است. به غیر از اینها همه ساحل در اختیار شماست تا چادرهای کوچک و بزرگ سفری‌تان را برافرازید. فراموش نکنید استان بوشهر با خلیج‌فارس 600 کیلومتر مرز آبی دارد.

چه بخوریم و در کجا؟
اگر بخواهید در جوار ساحل غذا بخورید رستوران‌های «قوام» و «تیو» به شما پیشنهاد می‌شود. اگر هم داخل شهر را ترجیح می‌دهید، می‌توانید روی رستوران نخلستان حساب کنید. در این رستوران‌ها انواع و اقسام غذاهای دریایی که با ماهی و میگو عمل آورده‌شده عرضه می‌شود اما طبیعی است که نباید قلیه‌ماهی را از یاد ببرید. قلیه‌ماهی غذای سنتی جنوب ایران است که در آن ماهی را با سیر فراوان به اضافه تمبرهندی و گشنیز می‌پزند. علاوه بر آن گمنه، رشته و دال‌عدس نیز در بوشهر رواج دارد که باید مهمان یک بوشهری اصیل باشید تا موفق شوید طعم آنها را بچشید. در رستوران‌ها خبری از این غذاها نیست. شیرینی‌‌فروشی «دلفین» در میدان امام خمینی جزء بهترین قنادی‌های شهر است که از سوی اهالی به شما توصیه می‌شود. رنگینک و حلوای خرما هم در بوشهر خیلی رواج دارد و معمولا در همه شیرینی‌فروشی‌ها عرضه می‌شود.

سوغات چه بیاوریم؟
خرما و انواع دست‌بافته‌های زنان بوشهر از برگ نخل؛ مثل سبد نان، حصیر، سبد خرید و هزار جور صنایع‌دستی جنوبی که در بازارچه صنایع‌دستی این شهر در میدان امام‌خمینی فروخته‌می‌شود. گبه‌بافی هم در بوشهر رونق زیادی دارد و بیشتر گبه‌های این شهر به دلیل اینکه نقشه‌هاشان باب طبع محلی‌ها نیست به کشورهای دیگر صادر می‌شود.

کجاها را ببینیم؟
جاذبه اصلی و مهم بوشهر دریاست و ساحل بیکران آن. در ساحل دریا رستوران‌ها و قهوه‌خانه‌های بیشماری وجود دارد که شب‌ها با نوای خوش موسیقی اصیل بندری مسافران را سرگرم می‌‌کنند. برگزاری مراسم «زار» هم که ناصر تقوایی آن را در فیلم مستندی جاودانه کرد، جزء آیین‌‌های پرجاذبه بوشهر است. علاوه بر آن موزه مردم شناسی بوشهر که در خیابان خلیج‌فارس قرار دارد یکی از بزرگ‌ترین جاذبه‌های این شهر است. برخی دیگر از جاذبه‌‌هاي سياحتي شهرستان بوشهر عبارتند از: آب ‌انبار قوام، ويرانه‌هاي ري‌شهر، عمارت ملك، گورستان ژنرال انگليسي، عمارت حاج‌رئيس، مسجد شيخ‌سعدون، مرقد شيخ‌حسين چاه‌كوتاهي، كليساي ارامنه، پارك جنگلي چاه‌كوتاه و مسجد جامع. برخی از جاذبه‌های تاریخی آن هم که با فاصله کمی از شهر در شهرستان‌هایی چون دشتی و دشتستان واقع شده و معمولا گردشگران به بازدید از آنها می‌پردازند، عبارتند از: غار چهل‌خانه، قلعه خورموج و موزه رئیس‌علی دلواری.

آب‌انبار قوام
ساختمان «آب‌انبار قوام» در غرب شهر بوشهر و کنار دریا قرار دارد. این آب‌انبار (برکه) صد و پنجاه سال پیش در زمان قاجاریه ساخته شده‌است. اسکلت اصلی و طاق آن از سنگ‌های رسوبی خیلی مقاوم با سه دهانه ستون‌بندی به وسیله چهارطاق پوشیده شده است. 2 متر از آب‌انبار خارج از زمین و حدود 60 متر آن در داخل زمین قرار دارد. در حال حاضر از این آب‌انبار به عنوان چای‌خانه سنتی کنار دریا استفاده می‌شود.

غار چهل‌خانه
در شمال شهر سعدآباد دشتستان بوشهر رشته کوهی است که مشرف به رودخانه شاپور است. در ارتفاعات این کوه تعدادی اطاق شبیه به غارهای صخره‌ای و حجاري‌شده دیده می‌شود که یک مجموعه را تشکیل می‌دهند. اندازه‌های داخلی اطاق‌های «غار چهل‌خانه» در ابعاد گوناگونی است. ورودی این دخمه به شکل ذوزنقه است و در داخل آن طاقچه‌هایی در اشکال مختلف تعبیه شده‌است. به نوشته دانش‌نامه ویکی‌پدیا «کارشناسی‌های مختلف نشان می‌دهد این مجموعه یکی از مراکز ادیان بوداگري در روزگار گذشته بوده ولی به علت اینکه ادیان غیرملی مانند بودایی در ایران پیشرفتی نداشته‌اند و این دین در ماورالنهر، خراسان و بلخ به طور مختصر رایج بوده احتمال صدق چنین نظری ضعیف است. اما با توجه به اشراف آن به رودخانه احتمال بیشتری وجود دارد که یکی از مراکز ادیان رسمی و ملی ایران در عهد ساسانیان باشد.» اگر ماشین شخصی ندارید باید در ترمینال صلح‌آباد سوار مینی‌بوس شوید و 500 تومان کرایه بدهید تا شما را به دشستان و غار چهل‌خانه برسانند.

قلعه خورموج
«قلعه خورموج» در شهرستان دشتی یکی از قلعه‌های معروف و تاریخی و یکی از نقاط نگهبانی و جایگاه پاسداران شهر در دوران گذشته‌بوده که برج‌های فراوانی داشته است. برجی که امروزه به جا مانده‌ است بقایای آن قلعه عظیم است که به نام قلعه خورموج مشهور بوده‌ است. «قلعه خورموج» طی زمان تغییر یافته و رو به ویرانی است و در حال حاضر فقط یکی از «برج‌های» آن باقی مانده‌است. برای رفتن به قلعه خورموج هم باید از همان ترمینال صلح‌آباد سوار مینی‌بوس شوید. کرایه این مسیر هم 500 تومان است.

مرکز خرید گناوه
خیلی از مسافران بوشهر تمایل دارند سری به بازار گناوه که به بازار خارجی شهرت دارد، بزنند و اجناس آن را که از آن سوی آب‌ها می‌آید زیرورو کنند. گناوه در 135 کیلومتری بوشهر قرار دارد و مینی‌بوس‌های داخل شهر نفری 500 تومان می‌گیرند تا شما را به آنجا برسانند. تاکسی‌های سمند هم بابت همین مسیر نفری 2 هزار تومان طلب می‌کنند. اما به شهادت آنها که از این بازار خرید کرده‌اند، دستاوردها می‌ارزند به اینکه این کرایه‌ها را بپردازید.

موزه رئیس‌علی دلواری
دلیران تنگستان را که جانانه با اشغالگران جنگیدند به یاد می‌آورید؟ خانه رئیس‌علی دلواری رهبر تنگستانی‌ها در 45 کیلومتری بوشهر امروز تبدیل به موزه شده‌است که معمولا همه مسافران بوشهر از آن بازدید می‌کنند. بد نیست شما هم با دیدار از آن، تاریخ این ملک را دوباره مرور کنید.

چه بپوشیم؟
در ایام نوروز خلیج‌فارس هوای بسیار معتدلی دارد. برای سفر به بوشهر احتیاج به تن‌پوشهای سبک بهاره دارید و می‌توانید تنی هم به آب بزنید، پس لباس‌های شنا را فراموش نکنید.

از چه پرهیز کنیم؟
از آلودگی ساحل و دریا و خریدن غذا و نوشیدنی از دستفروش‌ها،‌ چون به خاطر گرمای هوا احتمال وجود میکروب در نواحی جنوبی بیشتر از سایر نقاط است. 
منبع : میراث خبر

نوشته شده توسط علی امیری در جمعه نهم فروردین 1387 |